Op 9 juni waren de verkiezingen in Nederland. Na een harde campagne waarbij linkse en rechtse partijen lijnrecht tegenover elkaar stonden, werd Nederland op 10 juni wakker met een versplinterd politieklandschap. Inmiddels is het formatieproces in volle gang, waarbij het aantreden van een nieuwe regering nog ver weg lijkt. In de media in Nederland is veel aandacht besteed aan de verkiezingen en het daaropvolgende formatieproces. Ook aan de Molukse gemeenschap gingen de verkiezingen niet ruisloos voorbij. 

Zo stond er sinds jaren weer een keer een Molukse kandidaat op één van de lijsten van de politieke partijen en organiseerde het Molukse inspraakorgaan BUAT een verkiezingsdebat met verschillende Tweede Kamerleden over Molukse onderwerpen. De verkiezingen van 9 juni 2010 zijn historisch te noemen. Het politieke landschap in Nederland is volledig versplinterd. De grootste partij in Tweede Kamer heeft slechts 31 zetels, de traditionele midden partijen verliezen steeds meer zetels aan de meer extremere partijen op de rechter- en de linkerflank van het politieke landschap. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 zagen we al dat de PvdA zetels verloor aan de SP aan de verkiezingsuitslag van 2010 is te zien dat nu vooral de rechtse partijen als het CDA en de VVD zetels hebben verloren aan de PVV. 

Ook in de Molukse gemeenschap lijkt vooral de PVV populair te zijn. In een poll op BukaMulu.nl zegt ruim 50%  van de bezoekers op de PVV te hebben gestemd, misschien niet helemaal representatief maar wellicht wel een indicatie dat de PVV het goed doet binnen de Molukse gemeenschap. Voor een buitenstaander is dit misschien gek. Een etnische minderheid die stemt op wat door sommige als een racistische partij wordt gezien. Maar is dit wel zo vreemd? 

In september 2009 liet het NRC Handelsblad door onderzoeksbureau Synovate een profiel opstellen van de PVV-stemmer. De belangrijkste punten die uit het onderzoek van Synovate naar voor kwamen waren:

1. Ook binnen de PVV-aanhang is verdeeldheid over bepaalde politieke kwesties.

2. PVV-stem: een stem tegen de huidige regering

3. PVV-stemmer denkt negatiever over allochtonen en heeft ook meer negatieve ervaringen met deze groep. 

Daarnaast bestaat de PVV-aanhang meer uit mannen en lager opgeleiden. Ook is de PVV-stemmer iets vaker werkeloos of arbeidsongeschikt. De PVV-stemmer is meer geïnteresseerd in de politiek dan de gemiddelde Nederlander.  

 

Wanneer je naar de bovenstaande eigenschappen van een ‘gemiddelde PVV-stemmer’ kijkt verschilt deze wellicht helemaal niet zo veel van een ‘gemiddelde Molukker’. Synovate concludeert dat een PVV-stem, een stem is tegen de huidige regering, voor veel Molukse PVV-stemmers gaat dit waarschijnlijk ook op. Ondanks dat Tunjanan en Veenman in een recentelijk onderzoek concluderen dat het RMS-ideaal waarschijnlijk in kracht heeft ingeboet  , blijft het beleid van de Nederlandse regering ten aanzien van de Molukken en Indonesië nog steeds een pijnpunt bij veel Molukkers. Daar komt bij dat de lakse houding van de huidige demissionaire minister van Buitenlandse zaken Maxime Verhagen ten aanzien van de politieke gevangenen op de Molukken. Wanneer een Molukker deze zaken meeweegt in zijn partijkeuze, zou een Molukse stem dus heel goed een stem tegen de Nederlandse regering kunnen zijn. Een stem tegen de regering kan dan heel snel een stem voor de PVV zijn. 

 

Daarnaast denkt een gemiddelde PVV-stemmer negatiever over allochtonen dan de gemiddelde Nederlander. Ook heeft een gemiddelde PVV-stemmer meer negatieve ervaringen met deze groep dan de gemiddelde Nederlander. Het gaat dan vooral om negatieve associaties en ervaringen met de Marokkaanse gemeenschap in Nederland. De afgelopen tijd zijn er in verschillende plaatsen in Nederland spanningen geweest tussen Molukkers en Marokkanen. Culemborg is daar natuurlijk het bekendste voorbeeld van, maar ook in Gouda en Assen zou het onrustig zijn geweest. Geert Wilders was de enige politicus die zich via twitter schaarde achter de Molukse gemeenschap in Culemborg tijdens de rellen begin dit jaar. Dit, samen met de negatieve ervaringen die ook een deel van de Molukse gemeenschap heeft met Marokkanen kan er voor gezorgd hebben dat een deel van de Molukse stemmen naar de PVV is gegaan. 

 

Een laatste kenmerk dat uit het onderzoek van synovate naar voor kwam, was dat de gemiddelde PVV-stemmer gemiddeld een slechtere sociaaleconomische positie heeft dan de gemiddelde Nederlander. Al jaren is bekend dat dit ook geldt voor een groot deel van de Molukse gemeenschap. In het onderzoek dat ik zojuist al aanhaalde van Tunjanan en Veenman uit 2008, blijkt de zwakke onderwijspositie van Molukse leerlingen en de daarmee samenhangende zwakkere sociaal economische positie. Ondanks dat de PVV als rechtse partij wordt gezien, heeft het vaak sociaal-economisch linksere standpunten zoals behoud van de AOW leeftijd op 65 jaar. Voor Molukkers in een lagere sociaaleconomische positie met wellicht een zware slecht betaalde baan een goede reden om op de PVV te stemmen, zodat men bijvoorbeeld met 65 jaar met pensioen kan gaan. 

 

Het feit dat een Molukker binnen het profiel van de gemiddelde PVV-stemmer zou passen hoeft natuurlijk niet te zeggen dat een Molukker meteen op de PVV gaat stemmen. Uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam naar het stemgedrag van allochtonen uit 2006 blijkt dat Molukkers toentertijd nog grotendeels op de PvdA stemden. Maar na 2006 is er ontzettend veel gebeurt niet alleen in de Molukse gemeenschap, maar ook in de Nederlandse samenleving. De Molukse gemeenschap staat niet op zichzelf en laat zich natuurlijk ook beïnvloeden door de maatschappij om zich heen. De PVV heeft controversiële standpunten, standpunten die zowel positief als negatief hun uitwerking kunnen hebben op de Molukse gemeenschap in zijn geheel of op een individuele persoon. Het is te hopen dat men voor het stemmen zich heeft verdiept in de verschillende standpunten van alle partijen. Dat men niet alleen is afgegaan op wat er in de media is geschreven of gezegd, het grappige haar van Geert Wilders of die ene tweet van de PVV-leider waarin hij de Molukse gemeenschap noemt. Na 9 juni is er natuurlijk ook al weer veel gebeurd. Geert Wilders wil zo graag regeren, dat hij één van zijn ‘breekpunten’ de AOW-leeftijd, meteen heeft laten vallen. De aankomende weken wordt het spannend voor Nederland en de Molukse gemeenschap, welke regering er ook komt, met of zonder de PVV we zullen de heren en dames in Den Haag kritisch moeten blijven volgen. 

1. BukaMulu.nl: http://www.bkml-online.nl/index.php?option=com_poll&id=6:wat-stem-jij 

2. Bank, M. & Hooghuis M. (2009). De PVV-stemmer; profiel, achtergrond en motieven. Amsterdam: Synovate.

3. Heelsum van, A & Tillie, J (2006). Opkomst en partijvoorkeur van migranten bij de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006. Amsterdam: Instituut voor Migratie- en Etnische studies. 

4. Tunjanan, T.P. & Veenman, J. (2008). Molukse jongeren en onderwijs; quickscan 2008. Utrecht: FORUM, instituut voor multiculturele ontwikkeling.